یه سلام به همه ی دوستان

باید بگم هر سه جوابی که گفتم اومد. کارنامم با این که زیر 18  می شم ولی چندان بد نیست. معدل اختصاصیام (پایانی) حدود 18.75 ولی عمومیام ..........!! با کمال شرمندگی و با کمک مستمریام و نمره ی زبان انگلیسی، شده 16 . بد نیست چون خیلی ها اینم نتونستن بیارن. اما در مورد نتیجه ی انتخابات با توجه به وضع پیش اومده ترجیح میدم سکوت کنم و نظری ندم. اما مشعوف کننده تر از همه جوابا مرحله ی دوم المپیاد نجومه که بالاخره بعد از حدود یک سال جان کندن تونستم قبول بشم و زحمات تابستون پیش به هدر نرفت. اما نکته ی منفی اینه که چون میرم تهران تا حدود دو ماه نمیتونم مطلبی پست کنم بنا بر این از آرشیوم استفاده کنین.

 امسال در دوره رقابت سنگینیی در پیش دارم یا باید طلا بگیرم یا بمیرم!!! البته راه سومی هم وجود داره که از مرگ بدتره : کنکور بدم!!. اما تجربه نشون داده که آخرین راهی که انسان انتخاب میکنه مرگه پس بهتره زیاداغراق نکنم. سالی یک میلیون نفر کنکور میدن و هیچ کدوم نمیمیرن! پس ضمن تبریک به همه ی قبول شدگان مرحله ی دوم تمام المپیادهای علمی باید بگم که اگه طلا نیاوردیم یا حتی قبول نشدیم ناراحت نشیم چون اولا کنکور و المپیاد و دانشگاه آخر دنیا و آخر کار نیست؛ نمونه ش همین انیشتین خودمون! چون کارمند ساده ی اداره ی ثبت اختراعات بود که اومد شد انیشتین. دوما حتما یه حکمتی توش بوده و قبول نشدن برامون خیلی به صلاح تر بوده. من خودم عینا چنین بار دیدم که یه اتفاق بدی برام افتاده که خیلی از خدا گله کردم اما بعدش دیدم که اگه این اتفاق برام نمی افتاد، اتفاق بسیار بدتری انتظارم رو می کشید و حسابی پشیمون می شدم که چرا این قدر گله کردم. البته باید بگم در بسیاری از موارد این تنبلی و بی فکری خودم بوده که باعث شده بود اتفاق بد برام بیفته. اما اگه تمام تلاشتونو کردید و درست هم تلاش کردید و آخرشم به خدا توکل کردید اما به نتیجه ی مطلوب نرسیدید، بدونید که حتما به صلاح شما نبوده. خدا از مادر مهربانتره، بدونید که هیچ وقت بدتون رو نمی خواد.

اما مهمتر از همه لازم می دونم از تمام اعضای خانوادم که در رسیدن من به اینجا مشوق من بوده اند و  به من کمک زیادی کرده اند تا به اینجا برسم تشکر بکنم. تشکر ویژه ای هم دارم از دوست و یار خوبم آقای شکور فرشباف که در المپیادی شدنم نقش اساسی داشتند و همچنین از آقای بابک نقی زاده و آقای سید صدرا صدرالدینی که هر دو  حق استادی به گردن من دارند.

به امید دیدار همگی تا بعد همیشه سر به هوا باشید!! یا علی

بالاخره بعد از چندین ماه تونستم مقاله ی نمودار H-R  را بنویسم.

نمودار H-R یکی از ابزارهای مهم اخترفیزیکدانان در بررسی ستاره هاست. نمودار هتسپرونگ-راسل و رنگ-قدر نامهای دیگر این نمودار اند. این نمودار تعریف پیچیده ای ندارد ولی نکات بسیار جالب توجهی در بر دارد.

یک دستگاه مختصات دکارتی در نظر بگیرید. محور طول ها را دما و محور عرض ها را درخشندگی ستاره در نظر بگیرید. این نمودار H-R است! به همین سادگی به همین خوشمزگی!! البته در اکثر نمودار ها جهت افزایش دما از راست به چپ است یعنی نمودار از حدود 50000 درجه شروع و تا حدود 1000 درجه ادامه می یابد که البته این مشکلی ایجاد نمیکند چون دمای ستارگان در بازه ی معینی قرار دارد. در ضمن هر دو محور مقیاسی لگاریتمی دارند. در نمودار H-R گاهی به جای دما از رده ی طیفی و یا اندیس رنگی استفاده می کنند.

شاید شما نمودار قد و وزن را دیده باشید. این نمودار از جهات بسیاری شبیه نمودار H-R است. اگر نقاط مربوط به بسیاری از مردم جهان را در یک نمودار قد-وزن قرار دهیم خواهیم دید که قد و وزن بسیاری از افراد روی یک نوار قرار گرفته است. این نواری است که هرکس روی آن باشد قد و وزنش متناسب و طبیعی است. هر کس روی این نوار نباشد یا قدش نسبت به وزنش زیاد است (لاغر است!) یا قدش نسبت به وزنش کم است (چاق است!). چنین چیزی در نمودار H-R هم وجود دارد. اگر ستارگان بسیاری را در نمودار  H-R مشخص کنیم خواهیم دید که اکثر ستارگان نیز در نوار مشخصی تجمع میکنند. این نوار را نوار رشته ی اصلی می نامند. حال سوال اینجاست: چرا ستارگان روی رشته ی اصلی تجمع کرده اند؟ زیرا بیشتر عمر همه ی ستاره ها روی رشته ی اصلی می گذرد به عبارت ساده ستارگان روی رشته ی اصلی به مدت نسبتا طولانی بدون تغییر عمده باقی میمانند و در حال تعادل اند.

نزدیکترین ستاره به ما که تقریبا روی رشته ی اصلی قرار دارد همین خورشید خودمان است.

اما برگردیم به مثال قد و وزن؛ گفتیم کسانی که روی رشته ی اصلی نمودار قد-وزن قرار ندارند یا چاق اند یا لاغر! چنین چیزی در نمودار H-R هم صادق است یعنی ستارگانی وجود دارند( و تعدادشان هم کم نیست) که روی رشته ی اصلی قرار ندارند. پس دو حالت پیش می آید. یکی ستارگانی که به تناسب دمایشان درخشندگی زیادی دارند که خبر از اندازه ی بسیار بزرگشان میدهد و دیگری ستارگانی که به تناسب دمایشان درخشندگی بسیار کمی دارند. ستارگان بزرگ همان غولها و ابرغولهایی هستند که در نظریه ی تحول ستاره ای به آن برخوردیم و ستارگان کوچک همان کوتوله های سفید اند که ستارگان سبک نهایتا در تحول به آن میرسند.

اما ستارگان در حال تعادل همیشه روی رشته ی اصلی نیستند. ما میدانیم اکثر ستارگانی که امروز میبینیم دارای نسبت فراوانیهای عناصر تقریبا یکسانی هستند؛ به این معنی که نسبت مقدار مثلا آهن به هیدروژن در اکثر ستارگان تقریبا ثابت است. اما ستارگانی هستند که از عناصر سنگین بهره ی بسیار کمتری برده اند. این امر باعث کاهش درخشندگی ستارگان می شود در نتیجه رشته ی اصلی این نوع از ستارگان متفاوت از رشته ی اصلی معمول خواهد بود.

اما یکی از جالبترین کاربردهای نمودارH-R بررسی مسیر تحول ستاره روی این نمودار است. ستارگان هنگام تحول دماها و درخشندگی های متفاوتی را تجربه می کنند که با کنار هم قرار دادن این دماها و درخشندگی ها مسیر تحولی ستارگان به دست می آید. این مسیر از آغاز تولد ستاره شروع و تا مرگش ادامه مییابد. پیشبینی درست این مسیر کار بسیار مشکلی است زیار نیاز دارد که ما ساختار درونی ستاره و تمام فرایند های موثر بر آن را به طور کامل و دقیق بشناسیم. در مجموع دو عامل مسیر تحول ستاره را شدیدا تحت تاثیر قرار میدهند، یکی جرم ستاره و دیگری فراوانی های فلزی ستاره. جرم ستاره همچنین تعیین می کند که ستاره باید در کجای رشته ی اصلی قرار بگیرد.

اینها تنها بخشهایی از کاربرد نمودار H-R در اختر فیزیک بودند کاربردهای دیگر را خودتان تحقیق کنید و بیابید. شاد و سربلند باشید تا بعد یا علی

 

با سلام

بالاخره امروز با دادن امتحان عربی پرونده ی امتحانات نهایی بسته شد و به قول مجری برنامه ی گزینه جوان ما دیگه شدیم داوطلب کنکور ( خدا نکنه!!)  . این هفته برای من هفته ی پر التهابیه. چرا؟ عرض میکنم خدمتتون!!!!: از سه جهت منتظر سه جوابم، اول جواب مرحله دوی نجوم( که خیلی برام حیاتی چون آینده ی آکادمیکم رو تعیین میکنه) دوم منتظر کارنامه ی سال سوم و نهایتاً منتظر نتیجه ی انتخابات(که بازم آینده ی آکادمیکم رو تعیین میکنه). احتمالا امروز اگه وقت کنم یه متنی براتون مینویسم که علمی باشه و تا تایپ و آپ چند روزی طول می کشه. راستی تا یادم نرفته بازگشت تیم تراکتورسازی تبریز به لیگ برتر بعد از هشت سال را به همه ی آذربایجانیهای عزیز و همزبانان خودم تبریک عرض می کنم. به امید پیروزی و به روزی شما تا بعد یا علی.